https://fd.nl/opinie/1346198/nederlandse-investering-in-veerkrachtiger-europa-is-verlicht-eigenbelang

In haar bijdrage ;“Nederlandse investering in veerkrachtiger Europa is verlicht eigenbelang” pleit Catherine de Vries voor een meegaande Nederlandse opstelling ten aanzien van de Europese plannen om de economie uit het slop te halen. Haar politieke pamflet vraagt om een tegengeluid.

Kernwaarden onder druk

De Vries schrijft dat kernwaarden die aan de ontwikkeling van de Europese Unie ten grondslag liggen – vrede, democratie, rechtsstatelijkheid, multilateralisme, economische vrijheid en sociale zekerheid- onder druk staan. Maar dat is per definitie het geval. Iedere kernwaarde wordt immers begrensd door de andere kernwaarden. Dat zorgt voor een voortdurend spanningsveld. Moet de rechtsstaat niet juist onderdrukking van de democratische minderheid voorkomen? Wil het ECB niet juist maatregelen nemen die noodzakelijk zijn voor de economie, terwijl de juridische bevoegdheid lijkt te ontbreken? De kernwaarden staan inherent onder druk, al maakt een crisis de afstemming en samenwerking wel stukken ingewikkelder. Dat ligt niet aan het gedrag van individuele lidstaten maar aan het systeem dat zij samen hebben gecreëerd.

Belastingkloof

De Vries stelt verder dat door de pandemie de kloof binnen de EU groter wordt door de verschillen in fiscale ondersteuningsmogelijkheden. De dieperliggende oorzaak van het verschil in incasseringsvermogen per land is het verschil in belastingmoraal en spaarzaamheid. Als de belastingmoraal en spaarzaamheid in de hele EU vergelijkbaar zou zijn geweest dan zou er hoogstwaarschijnlijk geen noemenswaardig verschil in herstel te bemerken zijn. Vanwege dit verschil wordt onder andere Nederland door de andere lidstaten in de positie gedwongen van centenneuker. Dat is extra zuur als je beseft dat Nederland al vijfentwintig jaar de grootste nettobetaler van de EU is. Aan de andere kant is het natuurlijk ook een beetje eigen schuld-dikke bult als je deze calvinistische waarden wilt opdringen aan andere lidstaten.

Hypotheek

De Vries stelt dat het eufemisme ‘we willen de hypotheek van een ander niet overnemen’, geen  hout snijdt omdat we geen bestaande schulden delen. Bedoeld wordt natuurlijk dat Nederland niet garant wil staan, omdat de kredietwaardigheid van andere lidstaten tekort schiet. Vergelijk het met starters die alleen een woning kunnen kopen door een garantstelling van hun ouders. En dat is precies wat Nederland niet wil: garant staan zonder voorwaarden.

VvE-metafoor mist doel

De Vries noemt de beeldspraak van een VvE. Voor een lekkend dak draaien niet alleen de bewoners op de bovenste verdieping voor de rekening op maar gaan alle leden gezamenlijk een lening aan om het dak te repareren. Deze beeldspraak gaat mank. Er is geen bank te vinden die een lening wil verstrekken aan een VvE die niet kredietwaardig is. Daarom moet iedere VvE in Nederland een onderhoudsplan hebben met voor iedere bewoner een verplichte bijdrage in een onderhoudsreserve. Bewoners staan niet garant voor elkaar. En een verplichting in het VvE-reglement voor bewoners om zich voor elkaar garant te stellen zal onherroepelijk leiden tot leegstand.

Voordelen binnenmarkt

De Vries stelt dat de voordelen van de binnenmarkt voor Nederland enorm zijn. Nederland heeft weliswaar een groot handelsoverschot binnen de EU. Dit handelsoverschot bestaat echter voor circa 75%  uit wederuitvoer. Dit zijn producten die door Nederland worden ingevoerd van buiten de EU en die veel minder winstgevend zijn. Volgens het CBS verdient Nederland grofweg € 25 miljard aan het Europese handelsoverschot (in 2016). Als je de winst op het Europese handelsoverschot afzet tegen de jaarlijkse belastingopbrengsten van circa 300 miljard euro per jaar dan levert deze winst een bescheiden bijdrage aan de welvaart in Nederland en zeker geen enorme. Bovendien was er zonder interne markt ook al een levendige handel tussen Europese landen. In zijn paasrede van 1989 bedankte Paus Johannes Paulus II al ‘voor die Blumen aus Nederland’. Het geeft een vertekend beeld om alle huidige handelsopbrengsten volledig toe te schrijven aan de interne markt.  En om in de beeldspraak van de VvE te blijven: de bewoners van de bovenste verdieping hoeven toch ook niet meer te betalen, omdat zij meer profiteren dan de bewoners op de begane grond?

Geld en vriendschap

Geld en vriendschap verhouden zich tot elkaar als olie en water. Diegenen die deze realiteit niet onder ogen willen zien, brengen de Europese samenwerking juist in gevaar. Ook Europese sprookjes bestaan niet.

Hein van Zijll Langhout

View all posts

Add comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *