Toeval of niet, in deze coronatijd komen heftige emoties los over racisme. Gelukkig verlopen de protesten in Nederland over het algemeen vreedzaam en zonder grote ongeregeldheden. De demonstranten zijn dan ook hoofdzakelijk integere mensen die uiting willen geven aan hun boosheid, walging en verdriet over het racisme dat hen en hun medeburgers nog steeds treft. Toch dreigen zij hun doel ondanks hun goede bedoelingen voorbij te schieten als emoties het publieke debat te veel blijven domineren. Morele verontwaardiging staat een publieke, inhoudelijke gedachtenuitwisseling in de weg. Dat is jammer want er valt (ook door mede-racismebestrijders) best wat af te dingen op de standpunten van BlackLivesMatter.

Kritiek

Een aantal vooraanstaande, zwarte geleerden in Amerika wijzen bijvoorbeeld op de negatieve gevolgen voor de zwarte bevolking van het narratief van ´victimization´. Een hoogleraar klaagt erover dat BlackLivesMatter zich hoofdzakelijk op anekdotisch bewijs baseert. Het manco van deze benadering werd al een jaar geleden treffend verwoord door John McWorther. Hij noemt een aantal gevallen van excessief politiegeweld tegen blanken. Geen van allen haalden het nieuws, terwijl vergelijkbare gevallen met een zwart slachtoffer wel veel aandacht kregen. Als tegenwicht op het filmpje van de walgelijke moord op George Floyd gaan op social media nu veel filmpjes rond met vergelijkbaar, excessief geweld door zwarten tegen witten met een begeleidende tekst in hoofdletters: WAAR IS DE OPHEF NU? 

Kurk op de fles

Verontwaardiging is helaas erg besmettelijk, nieuwsgierigheid gelukkig ook. Om racisme effectief terug te dringen is ruimte voor een uitnodigend tegengeluid daarom geen wens maar een voorwaarde. BlackLivesMatter voedt de verontwaardiging door belangrijke feiten over bijvoorbeeld de slavernij te negeren en gefundeerde kritiek af te doen als bevestiging van racisme. Hiermee bewijst BlackLivesMatter in Nederland zowel de bestrijding van racisme als de vrijheid van meningsuiting geen dienst. Natuurlijk moet je verontwaardiging op een vreedzame manier kunnen uiten en gelukkig maakt onze vrijheid van meningsuiting dit ook mogelijk. In mijn werk als mediator heb ik echter ervaren dat gaandeweg verontwaardiging een kurk op de fles wordt, die echte progressie tegenhoudt.

Hein van Zijll Langhout

View all posts

Add comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *